1️⃣ تفاوت مقاومت داخلی (Internal Resistance) — علت اصلی غیرقابلتعویض بودن سلها
در باتری لیتیوم، هر سل پس از چند صد چرخه، مقاومت داخلیاش افزایش مییابد. وقتی شما دو سل جدید را وسط ۱۴ سل قدیمی قرار میدهید: سلهای جدید مقاومت داخلی پایینتر دارند+جریان بیشتری از سلهای جدید عبور میکند+در شارژ، سلهای قدیمی زودتر پر میشوند+در دشارژ، سلهای قدیمی زودتر خالی میشوند
این باعث overcharge / overdischarge و در نهایت خرابی سریع پک و خطر آتشسوزی میشود.
2️⃣ قسمت BMS برای سلهای قدیمی کالیبره شده است، نه سلهای جدید
سیستم مدیریت باتری (BMS) تمام پارامترها را بر اساس: ظرفیت سلها، جریان مجاز، مقاومت داخلی، ولتاژ Cut-off تنظیم میکند.
وقتی سل جدید میگذارید: ظرفیتش بالاتر است+مقاومت داخلی کمتر است+ولتاژها دیرتر بالا میرود
در نتیجه BMS باتری را اشتباه تحلیل میکند و حفاظت بههم میریزد.
استاندارد UL 1973 و IEC 62619 صریحاً میگوید:
> Cells in a series string must be of the same age, chemistry, internal impedance, and cycle history.
3️⃣ اختلاف ظرفیت (Capacity Mismatch) باعث خرابی کل پک میشود
سلهای جدید مثلاً ۳۰۰۰ mAh ظرفیت دارند اما ۱۴ سل قدیمی بعد از ۲ سال شدهاند ۲۶۰۰ mAh.
در دشارژ، ظرفیت پک برابر است با کمترین ظرفیت.
یعنی:
دو سل جدید عملاً با ظرفیت سلهای قدیمی مجبور به کار میشوند => فشار بیش از حد => افزایش دما => خرابی سریع.
4️⃣ بالانسینگ BMS جواب نمیدهد
بطور کلی BMS فقط میتواند: در بهترین حالت ۵۰ تا ۲۰۰ میلیآمپر سلها را بالانس کند
ولی اختلاف سل جدید و قدیمی چند آمپر است!
پس BMS قادر نیست این اختلاف را جبران کند و پک همیشه نابلانس میماند.
5️⃣ خطر حرارتی (Thermal Runaway) — مهمترین دلیل علمی
وقتی دو سل جدید جریان بیشتری تحمل میکنند، دمایش بالاتر میرود.
افزایش دما = افزایش مقاومت داخلی = بیشتر شدن دما
و این حلقهی مثبت، طبق آزمایشهای UL & NREL باعث thermal runaway میشود.
به همین دلیل شرکتهای معتبر باتری میگویند:
> never replace individual cells — replace the entire module.
6️⃣ تمام تولیدکنندگان باتری در دنیا این کار را ممنوع کردهاند
از جمله: CATL، BYD، LG Chem، Samsung SDI، Panasonic، Eve Energy
همگی در دفترچه فنی نوشتهاند:
تعمیر پک لیتیوم شامل تعویض تکی سل ممنوع است. فقط ماژول کامل قابل تعویض است.
نتیجه علمی نهایی
اگر یک پک ۱۶ سل لیتیوم دو سل خراب داشته باشد:
- تعویض همان دو سل غیرعلمی، غیراستاندارد و خطرناک است
- باعث بهمخوردن بالانس و کار نکردن BMS میشود
- عمر باقی سلها را نصف میکند
- احتمال آتشسوزی افزایش مییابد
- تنها روش استاندارد = تعویض کل ماژول یا کل پک
پیج اینستاگرام ما
بدون دیدگاه